Blog

Co roku w okresie wakacyjnym masowo wyjeżdżamy nad nasze z pozoru pięknie wyglądające Morze Bałtyckie, nie zdając sobie sprawy z tego, jak wiele zanieczyszczeń znajduje się w tamtejszych wodach. Pomimo, że wdrożono wiele działań i procedur w celu zaprzestania zanieczyszczania Bałtyku, to nadal jest to powszechne zjawisko. Jakie mogą być skutki zanieczyszczeń morza? Jakie rodzaje zanieczyszczeń wyróżniamy i czym się charakteryzują? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w poniższym artykule.

Kilka informacji geograficznych o Morzu Bałtyckim

Morze Bałtyckie jest szelfowym morzem śródlądowym o powierzchni około 385 tyś. kilometrów kwadratowych. Jest ono częścią wielkiego Oceanu Atlantyckiego. Na obszarze tego zlewiska, możemy znaleźć na dzień dzisiejszy 14 krajów- 9 z nich leży nad brzegiem. Jego średnia głębokość wynosi 52,3 metra, a maksymalna- 459 metrów. Ze względu na niewielkie zasolenie uważa się, że Bałtyk jest morzem półsłonym. Jego dynamika przejawia się przede wszystkim w falowaniu i prądach. Jako ciekawostkę warto dodać, że podczas przeciętnego sztormu powstają fale, które mają wysokość około 4-5 metrów i długość nawet 80 metrów. Dopływ rzeczny w ciągu roku wynosi aż 470 kilometrów sześciennych. Najwyższa temperatura w ciągu roku osiągana jest przy brzegach i wynosi około 25 stopni, a najniższa oscyluje w granicach 0 stopni. W porównaniu z chociażby Morzem Północnym, świat zwierząt i roślin jest stosunkowo ubogi. Jest to dość młode morze, które co roku jest atrakcją turystyczną dla wielu osób.

Skutki zanieczyszczeń Morza Bałtyckiego

Zanieczyszczony Bałtyk może mieć wiele szkodliwych skutków o których należy pamiętać. Wszystko dlatego, że do morza wprowadzane są szkodliwe substancje, które przede wszystkim są niebezpieczeństwem dla naszego zdrowia lub życia. Dlatego też tak wiele mówi się o tym, aby w sposób szczególny dbać o środowisko. Co więcej jest to także poważne zagrożenie nie tylko dla ludzi, ale również dla żywych zasobów morza. Nie możemy zapominać, że żyje tam przecież wiele zwierząt morskich, m.in. ryby, które są łowione, a następnie podawane na talerzach w naszych domach. Tak więc wszelkie zanieczyszczenia to też utrudnienia w prawidłowym użytkowania morza, włączając w to także rybołówstwo. Zanieczyszczenie Morza Bałtyckiego powoduje także obniżenie jakości użytkowej wody morskiej, która musi przechodzić wiele procesów, aby była zdatna do picia. Oprócz typowo zdrowotnych skutków, warto wspomnieć o zmniejszeniu walorów estetycznych morza. Zanieczyszczone wygląda zniechęcająco, przez co ilość turystów może się zmniejszać. Warto także wspomnieć o zachwianiu równowagi biocenotycznej, układ jakościowy flory i fauny zmienił się. Przykładem jest chociażby wyginięcie trawy morskiej, która wcześniej była wszechobecna. Nie można zapomnieć o kumulacji substancji toksycznych w organizmach żywych, co może być bezpośrednim zagrożeniem dla zdrowia konsumentów wyższych rzędów.

Rodzaje zanieczyszczeń

Przyczyny zanieczyszczenia Morza Bałtyckiego są nam doskonale znane, jednak nie potrafimy im zapobiegać. Do ich głównych źródeł możemy zaliczyć źródła lądowe (motoryzacja, rolnictwo, przemysł, gospodarka komunalna) i morskie (żegluga, odpady, porty, przemysł wydobywczy). Wyróżnia się także kilka dróg wprowadzania zanieczyszczeń. Niektóre emitowane są z atmosfery, inne zrzucane są wraz ze spływem rzecznym, a jeszcze inne dostarczane są bezpośrednio z brzegu w wyniku wylewania ścieków. W praktyce mówi się, że 97 % to zanieczyszczenia, które powstają na lądzie, a jedynie 3% zanieczyszczeń powstaje na morzu. Z reguły mówi się o 6 różnych rodzajach zanieczyszczeń: biogeniczne, ropopochodne, toksyczne, skażenia sanitarne, śmieci, a także substancje radioaktywne.

Krótka charakterystyka poszczególnych zanieczyszczeń

Zanieczyszczenie Bałtyku jest dość poważnym problemem, z którym należy walczyć. Substancje biogeniczne, takie jak związki nieorganiczne azotu, formy organiczne fosforu i azotu powodują eutrofizacje. Źródłem tego zanieczyszczenia są dopływy rzeczne, opady atmosferyczne, rozproszone spływy, a nawet zrzuty punktowe z oczyszczalni ścieków. Niestety z naszych rejonów największa ilość tych zanieczyszczeń trafia poprzez spływ rzeczny.

Wśród substancji toksycznych możemy wyróżnić trwałe zanieczyszczenia organiczne. Są to to bardzo niebezpieczne związki, które mają dla nas szkodliwe działanie. Są to m.in. pestycydy i furany.

Szczególnie niebezpieczne dla naszego organizmu są substancje radioaktywne. Głównym źródłem tego zanieczyszczenia przed katastrofą w Czarnobylu był opad atmosferyczny, zrzuty z elektrowni nuklearnych i z zakładów przerobu paliwa jądrowego.

Niestety poważnym zagrożeniem jest także kadm, który ulega akumulacji w organizmach żywych. Do głównych źródeł kadmu możemy zaliczyć transport atmosferyczny i spływ rzeczny. Spoglądając na ogólnodostępne statystki, możemy wywnioskować, że w 1993 roku roczny zrzut kadmu określano na 30 ton, co niestety było wysoką wartością liczbową. Na szczęście w późniejszym czasie ilość znacznie zmalała.

Statystyki mówią, że rocznie z powodu smogu umiera kilkadziesiąt tysięcy osób. W Polsce jest to realny problem, który niestety niesie ze sobą wiele konsekwencji. Nazywany jest często „cichym zabójcą”, z pewnością powinniśmy się go obawiać. Świadkami największych zanieczyszczeń jesteśmy w miesiącach jesienno-zimowych. Wieloletnie wdychanie może powodować poważne choroby układu oddechowego, a także liczne nowotwory. Temat ten nie powinien być obojętny żadnemu mieszkańcowi dużego miasta.

Czym jest smog?

Definicja tego zjawiska była tworzona na przestrzeni wielu lat, bowiem problemy związane z zanieczyszczeniem powietrza miały miejsce nawet w XVII wieku. Wyraz ten pochodzi z dwóch angielskich słów- smoke i fog, co oznacza kolejno dym i mgłę. Smog jest połączeniem trzech różnych czynników: zanieczyszczenia, które wyprodukowane są przez ludzi, mgły, a także ciszy atmosferycznej, czyli braku występowania wiatru. Widoczny jest „gołym okiem”, z dużej odległości. Nie da się ukryć, że jakość powietrza pozostawia wówczas wiele do życzenia, oddychanie staje się znacznie trudniejsze. Wynika to z faktu zanieczyszczenia powietrza, składa się ono z pyłów zawieszonych, ołowiu, dwutlenku siarki, tlenku węgla, kwaśnych gazów, a także tlenku azotu.

W jaki sposób chronić się przed smogiem?

Aby sprawdzić, w jakich miejscach mamy do czynienia z największym zagrożeniem, świetnym rozwiązaniem wydaje się być mapa smogu. To właśnie dzięki niej jesteśmy w stanie uzmysłowić sobie, w których miejscowościach to zjawisko jest szczególnie niebezpieczne. W każdym województwie znajduje się specjalny czujnik. To właśnie dzięki niemu otrzymujemy „smog alert”. Mapa smogu dostępna jest na stronach rządowych, ale również w formie niezależnych aplikacji, które są ogólnodostępne. Airly mapa ukazuje nam stan powietrza, a także poziom zanieczyszczeń. Aby odpowiednio zabezpieczyć się podczas przechadzek po mieście, niezbędnym rozwiązaniem mogą okazać się maski antysmogowe, które w skuteczny sposób ochronią nas przed wdychaniem powietrza, które nie jest odpowiednie dla naszego organizmu. Jeśli chcemy, by nasze mieszkanie rzeczywiście było schronieniem przed niebezpiecznym smogiem, z pewnością idealny okaże się oczyszczacz powietrza. Na rynku jest ich bardzo dużo, każdy potencjalny konsument ma do wyboru wiele modeli. Oprócz tego, że wychwytują smog, to dodatkowo skutecznie usuwa alergeny, sierść, bakterie, wirusy i pleśń. Innym, ciekawym rozwiązaniem na chronienie się przed smogiem, jest odpowiednia suplementacja diety. Witaminy takie jak A, C i E, a także selen z pewnością zneutralizują nadmiar rodników w organizmie. Nie można zapominać o tym, że to nos jest naturalnym filtrem powietrza, dlatego oddychanie ustami jest znacznie mniej korzystne. W sposób szczególny unikajmy również ruchliwych ulic, a także wyjeżdżajmy w spokojniejsze miejsca, które umożliwiają oddychanie świeżym powietrzem. Ważne są warunki atmosferyczne, bowiem w przypadku deszczu, wiatru i ciepła powietrze jest znacznie lepsze.

W jaki sposób walczyć ze smogiem?

Ważne jest, aby sprawdzić stan pieca. Być może konieczna jest jego wymiana, dzięki temu zadbamy zarówno o swoje zdrowie, jak i innych osób. Oczywiście zabrania się palenia śmieci, zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest drewno sezonowane. Rozpalając piec zaczynasz od góry? Bardzo dobrze, jest to zdecydowanie korzystniejsze dla środowiska. Jeśli jest taka możliwość, przesiądźmy się do komunikacji miejskiej. Jest to świetny sposób na zmniejszenie ilości spalin w okolicach najbardziej ruchliwych ulic. Jeśli poruszamy się samochodem, sprawdźmy jego stan techniczny. Zaproponujmy znajomym wspólne przejazdy, co zmniejszy liczbę samochodów na drogach. Warto zainwestować w odnawialne źródła energii. Jest to duża oszczędność przede wszystkim dla tych osób, które decydują się na piec elektryczny. Zadbajmy o termomodernizacje budynków, ponieważ jeśli są one odpowiednio ocieplone, koszty zużycia prądu i gazu znacznie się zmniejszają. Idealnym rozwiązaniem jest także odpowiednia edukacja ludności, gdyż często wiele osób nie zdaje sobie sprawy z powagi sytuacji.