Blog

W sieci możemy znaleźć wiele poradników wpisujących się w temat zero waste, wegetarianizmu, zdrowego odżywiania i różnych metod recyklingu czy upcyklingu. Produkty spożywcze wykorzystujemy na różne sposoby – zgodnie z ekologią i ekonomią. Znane są choćby właściwości fusów z kawy czy skórki od banana. A co może dać nam popularny w polskiej diecie ziemniak? Więcej niż myślisz, więc warto zastanowić się, zanim wyrzucisz do śmieci obierki z ziemniaków.

Przekąska z obierek, czyli chipy z ziemniaczanych skórek

Tańsza i zdrowsza wersja chipsów? Chipsy ze skórek ziemniaczanych! Ten prosty i smaczny sposób na wykorzystanie obierek z ziemniaków spodoba się zarówno fanom tradycyjnych frytek, jak i miłośnikom eksperymentów kulinarnych. Wystarczą czyste ziemniaki, najlepiej z bezpiecznych, ekologicznych upraw, a możemy mieć obiad i przekąskę w jednym. Przepis na chipsy jest bardzo prosty.

Przygotuj składniki:

• niewielką ilość tłuszczu – oleju lub oliwy,
• obierki z umytych wcześniej ziemniaków,
• sól, pieprz lub dowolne zioła i przyprawy.

Jak to zrobić?

Blachę piekarnika wykładamy folią do pieczenia, układamy na niej ziemniaczane obierki i skrapiamy je oliwą. Następnie posypujemy szczyptą soli i innymi ulubionymi przyprawami i ziołami – do ziemniaków świetnie pasuje tymianek i rozmaryn, ale możemy dać chili, jeśli lubimy wyraziste smaki. Piekarnik rozgrzewamy do ok. 220°C i wkładamy do niego nasze ziemniaki. Obserwujmy proces pieczenia – skórki powinny być chrupiące i brązowe po ok. 10-15 minutach, ale pieczemy je krócej lub dłużej zależnie od ustawień piekarnika. Gotowe chipsy możemy podawać z dowolnym sosem lub tylko z solą – są pyszne!

Kosmetyki a obierki z ziemniaków – domowy odsiwiacz

Kosmetyki to ostatnia rzecz kojarząca się z ziemniakami? Różne warzywa mają różne właściwości wykorzystywane w kosmetyce. Ziemniaki również, o czym wiedziały nasze mamy i babcie. Czy obierki mogą poprawić kondycję naszych włosów i przyciemnić siwiznę? Jak najbardziej! Wystarczy przygotować odpowiednią płukankę z ziemniaczanych obierek.

Czego potrzebujesz? Garści obierek (np. z 5 ziemniaków) oraz 2 litrów wody.

Co dalej? Zalewamy obierki wodą i gotujemy w dużym garnku – po wrzeniu ziemniaki powinny gotować się 25-30 minut. Ostudzony wywar przelewamy przez sitko do naczynia, najlepiej do słoika. I tym sposobem mamy naturalną odżywkę i odsiwiacz do włosów.

Jak używać odżywki? Płukanka powinna być nakładana na umyte włosy, zwłaszcza na skalp. Wykonujemy masaż głowy i pozostawiamy odżywkę na ok. 20 minut. Na koniec dokładnie spłukujemy. Dla najlepszych efektów zaleca się stosowanie 3 razy w tygodniu.

Ziemniaczane obierki jako środek czyszczący – usuwanie sadzy z komina

Obierki z ziemniaka przydają się nie tylko w kuchni. Z ich pomocą można choćby… wyczyścić komin. Duża zawartość skrobi ziemniaczanej w skórkach sprawia, że świetnie nadają się one do usuwania sadzy. To bardzo proste: wystarczy wysuszyć trochę obierków, a następnie spalić – skrobia osadzi się w kanale komina i ułatwi czyszczenie. Nie zastąpi to przeglądu kominiarskiego, ale ułatwi późniejsze prace.

Medyczne zastosowania obierków z ziemniaków w walce z kamieniami żółciowymi

Zdrowotne właściwości obierków ziemniaka? Brzmi jak ludowa bajka, jednak ziemniaki naprawdę można wykorzystać, by zadbać o zdrowie. Obierki ziemniaków okazują się bowiem pomocne w walce z kamieniami żółciowymi i kamieniami nerkowymi.

Przepisy jest prosty, ponieważ składniki to tylko skórki z czystych, ładnych ziemniaków bez przyrostów oraz woda.

Jak przygotować wywar?

Obierki zalewamy wodą tak, by zostały przykryte i gotujemy do miękkości. Gotowy wywar przelewamy do naczynia. Należy przechowywać go w lodówce i pamiętać o gotowaniu świeżych porcji. Najlepiej pić go przed posiłkami: trzy razy dziennie po 250 ml. Trzy tygodnie stosowania wywaru powinny sprawić, że kamienie staną się mniej uciążliwe.

Klasyczne wykorzystanie skórki z ziemniaka, czyli nawóz DIY

Obierki z ziemniaków są popularne jako naturalny, zdrowy nawóz. W skórce ziemniaka kryje się wiele pozytywnych właściwości, ale by prawidłowo wykorzystać je w nawożeniu ogródka, trzeba pamiętać, że nie mogą być świeże – gnicie świeżych obierek może zaszkodzić uprawom! W jaki sposób zastosować obierki jako nawóz?

• Pierwszą metodą jest suszenie. Obierki należy umyć i dokładnie osuszyć, a potem pozostawić do wyschnięcia – na kaloryferze, w ciepłym, ale nie wilgotnym miejscu w domu lub na zewnątrz albo po prostu w piekarniku (pieczemy je w niezbyt wysokiej temperaturze, ok. 100°C ). Przy grubszych skórkach proces suszenia może potrwać nawet do 3 tygodni, jeśli nie użyjemy piekarnika. Już gotowe, możemy przechowywać i stosować wedle potrzeby.
• Druga metoda to mrożenie. Jeśli tylko masz dość miejsca, ułóż obierki w pojemniku zamrażarki i gotowe.

Jak korzystać z ziemniaczanego nawozu? Wiosnę umieszczamy suszone lub mrożone skórki w pojemniku w gorącą wodą i odstawiamy do namoczenia na 2-3 dni. Od czasu do czasu mieszamy. Po takim zabiegu możemy już nawozić ogródek, a wodą podlewać rośliny, najlepiej co dwa tygodnie.

Skórka z ziemniaka ma jeszcze wiele do zaoferowania!

Skórka ziemniaka to bogata w zastosowania część warzywa, która wcale nie jest zbędna. Może zastąpić odkamieniacz, zagęstnik do zup czy sosów albo naturalny wybielacz do skóry. Każdy może przekonać się, że obierki z ziemniaków nie muszą lądować w koszu na odpadki – wystarczy dać im drugie życie. Artykuły kosmetyczne, przepisy kulinarne czy domowe porządki? Ziemniaki zaoferują Ci więcej, niż myślisz.

Żyjemy w świecie wypełnionym przez plastik. Zaśmieca on naszą planetę, zalega w oceanach i nie pozostaje bez wpływu na nasze zdrowie. W zmniejszeniu jego ilości służy recykling, w którym mają z kolei pomóc symbole na opakowaniach plastikowych.

Dlaczego warto znać symbole na plastikowych opakowaniach?

Oznaczenia na plastikowych opakowaniach dostarczają informacji, z jakiego tworzywa został wykonany przedmiot. Dzięki temu zyskujemy wiedzę, jak opakowania segregować i czy można przeprowadzić ich recykling. Od rodzaju plastiku zależy też, czy opakowanie posiada toksyczne związki chemiczne, a co za tym idzie, czy jest dopuszczone do kontaktu z żywnością. Oznaczenia plastiku pomagają więc kupującym podejmować świadome decyzje konsumenckie.

Najważniejsze symbole na opakowaniach z tworzyw sztucznych

Na podstawie symboli umieszczonych na opakowaniach plastikowych możemy stwierdzić, czy nadają się one do przetworzenia. Kody recyklingu tworzyw sztucznych występują jako symbole graficzne – trójkąty złożone z trzech strzałek. W środku trójkąta znajduje się oznaczenie w postaci cyfry, a pod nim skrót nazwy tworzywa. Takie znaki najczęściej znajdują się na spodzie opakowania i nie zawsze są łatwo czytelne. Możemy wyróżnić 7 oznaczeń tworzyw plastikowych.

PET/PETE – 1

Politereftalan etylenu. Bezbarwny, trwały, tani i elastyczny. Jedno z najczęściej spotykanych tworzyw. PET jest wykorzystywany do wytwarzania butelek na wodę, naczyń jednorazowych, opakowań do żywności oraz włókien sztucznych.

Politereftalan etylenu jest dopuszczony do pakowania żywności poprzez atesty Unii Europejskiej i amerykańskiej Agencji Żywności i Leków. Jednak badania naukowców z Uniwersytetu im. Goethego we Frankfurcie wykazały, że woda przechowywana w butelce PET zawierała tzw. ksenoestrogeny. Są to substancje zaburzające gospodarkę hormonalną człowieka i mogące zwiększać ryzyko zachorowania na otyłość, cukrzycę oraz nowotwory piersi i prostaty.

Produkty z PET nie powinny być podgrzewane ani wystawiane na działanie promieni słonecznych. Odpady wykonane z tego plastiku mogą ulegać recyklingowi, ale nie powinny być ponownie wykorzystywane do przechowywania żywności. PET należy do tworzyw trudno ulegających biodegradacji.

HDPE – 2

Polietylen o wysokiej gęstości. Półprzezroczysty, droższy od PET i dlatego rzadziej wykorzystywany. Jest stosowany do produkcji butelek na sok, mleko oraz wodę. Oprócz tego HDPE służy do produkcji kontenerów na śmieci, opakowań na detergenty, rur, nakrętek, toreb oraz zabawek.

Tego rodzaju plastik podlega częstemu recyklingowi, również ze względu na swoją cenę. Po umyciu letnią wodą opakowania HDPE mogą być ponownie wykorzystywane. Z przetworzonego polietylenu można wytwarzać produkty nieżywnościowe np. zmywacze do paznokci, toniki, szampony, markery.

V/PVC – 3

Polichlorek winylu. Stosowany do produkowania folii do pakowania żywności, ale znajduje też zastosowanie w wytwarzaniu wykładzin podłogowych, rur, elektroizolacji, stolarki drzwiowej i okiennej. Korzysta z niego również branża medyczna, wykorzystując do produkcji strzykawek, cewników, osłonek do rur i przewodów.

PVC nie powinien być podgrzewany ani stosowany do produkcji pojemników na żywność. Podczas spalania może wydzielać toksyny. Polichlorek winylu nadaje się do wielokrotnego recyklingu.

LDPE – 4

Polietylen o niskiej gęstości stosowany głównie w branży spożywczej i farmaceutycznej. Cieszy się opinią bezpiecznego dla zdrowia i produkuje się z niego naczynia jednorazowego użytku, folię do przechowywania produktów spożywczych, toreb zakupowych i opakowań. Plastik LDPE jest też wykorzystywany do tworzenia wyściółek w kubkach na napoje.

Mimo to nie może być wystawiany na działanie wysokich temperatur i uznawany jest za mniej bezpieczny niż plastiki 2 i 5. Recykling LDPE jest możliwy, ale w rzadko wykonywany. Możliwe jest ponowne użycie pojemników wykonanych z tego polietylenu.

PP – 5

PP – polipropylen. Drugi, obok tworzywa oznaczonego symbolem 2, bezpieczny dla zdrowia plastik. W kontakcie z żywnością nie wykazuje negatywnych właściwości. Stosuje się go do produkcji opakowań na żywność, korków do butelek, lunch boxów, pojemników na soczewki kontaktowe. W budownictwie jest często stosowany do produkcji rur, izolacji przewodów elektrycznych, profili czy folii.

Polipropylen możemy poddawać recyklingowi. Jest plastikiem przeznaczonym do wielokrotnego użytku.

PS – 6

PS – polistyren najbardziej rozpoznawalny w formie styropianu. Choć jest powszechnie stosowany jako materiał ociepleniowy, a często również jako materiał, z którego wykonywane są tacki na jedzenie na wynos i przykrywki kubków, może być toksyczny. Wydobywa się z niego BPA oraz styren, który pod wpływem ciepła lub kwaśnych substancji wnika w żywność, a następnie odkłada w tkance tłuszczowej zwierząt i ludzi. Duże stężenie tej substancji może prowadzić do schorzeń układu nerwowego.

6 PS jest plastikiem trudnym do recyklingu, zwłaszcza jeśli chodzi o brudny i pokruszony styropian. Ma tendencję do rozpadania się na małe kuleczki, które docierając do mórz i oceanów tworzą na ich powierzchni osady z mikroplastiku.

Inne/Other – 7

Pod tą kategorią kryją się wszystkie plastiki, których nie można jednoznacznie przyporządkować do wcześniejszych grup. Opakowania wyposażone w ten symbol to często plastiki zawierające bisfenol A (BPA). Jest to szkodliwy związek chemiczny, który może zwiększać występowanie chorób układu nerwowego i hormonalnego. Jeśli na opakowaniu nie ma oznaczenia BPA Free, najlepiej zrezygnuj z zakupu produktu. Z drugiej strony symbol 7 można też znaleźć na opakowaniach bezpiecznych, jak np. wykonanych z tritanu, który nadaje się nawet do przechowywania gorących napojów.

Recykling produktów z tej grupy jest trudny, bo ciężko stwierdzić, z jakim rodzajem opakowań mamy do czynienia.

Jakie jeszcze symbole na opakowaniach możesz spotkać?

Oprócz informacji na temat rodzaju tworzywa i możliwości recyklingu, plastikowe opakowanie posiada również symbole informujące jak go bezpiecznie używać. Warto się zapoznać z tymi informacjami, by bezpośredni kontakt z opakowaniem był bezpieczny. Jakie symbole mogą posiadać plastikowe produkty?

• BPA Free
• można myć w zmywarce,
• można używać w mikrofalówce,
• można podgrzewać w piekarniku lub kuchence mikrofalowej z opcją grilla,
• wskazanie zakresu temperatur,
• można mrozić.

Plastik to zmora współczesnego świata, zwłaszcza jeśli chodzi o opakowania jednorazowe. Jeśli nie musisz, nie kupuj produktów zapakowanych przy użyciu tego tworzywa. O wiele lepszym wyborem dla Twojego zdrowia i środowiska będą na przykład opakowania wykonane ze szkła. Jeśli sięgasz po produkt plastikowy, zwróć uwagę, jakie posiada oznaczenie – najlepszym wyborem będzie opakowanie 2 HDPE lub 5 PP. Zawsze stosuj się do zaleceń dyktowanych przez oznaczenia na opakowaniach i np. nie podgrzewaj tworzyw do tego nieprzeznaczonych.

Poziom twardości wody w Polsce jest bardzo zróżnicowany, jednak najwięcej miejscowości posiada dostęp do wody twardej (13-18 dH) lub średniotwardej (9-12 dH). Tymczasem woda kwalifikuje się do zmiękczania już przy 10 dH. Twarda woda wpływa niekorzystnie na wiele aspektów codzienności. Jest nie tylko przyczyną osadu powstającego na dnie czajnika, czy łazienkowej armaturze, ale też przyspiesza proces niszczenia ubrań i sprawia, że są nieprzyjemne w dotyku; przyczynia się także do pogorszenia stanu skóry oraz wzrostu rachunków za ogrzewanie. Nic dziwnego, że w Polsce coraz więcej osób decyduje się na zainstalowanie zmiękczacza wody. Rodzi się jednak pytanie, czy jest to rozwiązanie ekologiczne.

Czym jest zmiękczacz wody?

Zmiękczacz wody to urządzenie, które odpowiada za usuwanie z wody jonów, które odpowiadają za jej wysoki poziom twardości (wapń oraz magnez) oraz za wymienianie tych jonów na jony sodu. Sprzęt ten montuje się przed rozgałęzieniem instalacji na konkretne pomieszczenia.

Jak działa zmiękczacz wody?

W sklepach znajdziemy kilka różnych typów zmiękczaczy wody, jednak zasada ich działania jest bardzo podobna. Woda wpływa do zmiękczacza, gdzie trafia na żywicę jonowymienną. Żywica ta prowadzi do wymiany twardych jonów wapnia i magnezu na neutralne jony sodu. Pozostała solanka i z „odfiltrowanymi” jonami zostaje odprowadzona do kanalizacji.

Zmiękczacze wody a uzdatniacze

Zmiękczanie wody i uzdatnianie wody to dwa różne procesy, jakkolwiek bywają łączone. Samo zmiękczanie dotyczy przede wszystkim wody, która dociera do gospodarstwa domowego dzięki wodociągom. Taka woda jest już uzdatniona, czyli przygotowana do bezpiecznego wykorzystania przez człowieka. W przypadku prywatnego uzdatniania wody chodzi o pozyskanie jej z własnej studni. Woda w takim zbiorniku może zawierać bakterie i inne szkodliwe substancje, w związku z czym wymaga specjalistycznej filtracji z wykorzystaniem uzdatniacza. Oczywiście taka woda również może charakteryzować się różną twardością i wymagać dodatkowego zmiękczenia.

Zalety zmiękczaczy wody

Zmiękczacz wody to rozwiązanie, które wydaje się mieć wiele zalet w kontekście ochrony środowiska, oszczędności oraz codziennego komfortu. Jakich korzyści należy się spodziewać w przypadku instalacji podobnego urządzenia?

Pożegnaj plastikowe butelki

Zmiękczacze bardzo często budzą pytania o jakość wody w kontekście jej spożywania. Warto wiedzieć, że podczas działania żywicy jonowymiennej z wody usuwane są tylko jony wapnia i magnezu (oraz żelazo, mangan i inne metale ciężkie). Filtr wstępny zaś wyłapuje jedynie większe zanieczyszczenia w sposób mechaniczny. Poza tym skład wody pozostaje w dużej mierze zbliżony. Zmiękczona woda jest bezpieczna do picia dla ludzi i można pić ją od razu po przefiltrowaniu. Jakie daje nam to możliwości? Oczywiście eliminacji plastiku! Zamiast magazynować w domu kolejne zgrzewki wody butelkowanej, można bez obaw zakupić butelki wielorazowego użytku dla wszystkich członków rodziny. Średnio człowiek wypija 18 butelek wody miesięcznie, co oznacza ich 10 850 000 sztuk przez całe życie. Wciąż uważasz, że w pojedynkę nie masz żadnego wpływu na środowisko?

Zmniejsz ilość zużywanych detergentów

Twarda woda charakteryzuje się wysokim napięciem powierzchniowym. Z kolei im wyższe napięcie powierzchniowe, tym więcej detergentu trzeba użyć podczas prania czy zmywania, by uzyskać zadowalające efekty. Warto pamiętać, że wszystkie detergenty i kosmetyki, których używamy, ostatecznie trafiają do kanalizacji, następnie do oczyszczani, a wreszcie do nas wracają. System ten doprowadza także do tego, że środki chemiczne trafiają do naturalnych zbiorników wodnych i gleby. W rzekach, czy jeziorach w zbyt dużych ilościach mogą prowadzić do zakwitania wód, które z kolei prowadzi do spadku nasycenia zbiorników tlenem oraz obumierania lokalnej flory i fauny.

Zadbaj o zmywarkę, czajnik i inne urządzenia AGD

Produkcja urządzeń elektronicznych to w większości naprawdę mało ekologiczny biznes. Sytuacji nie poprawiają nasze przyzwyczajenia – w dzisiejszych czasach, kiedy w niskiej cenie otrzymać można nowy produkt, rzadko decydujemy się na naprawienie starego. Wiele urządzeń, które ma styczność z wodą, jak zmywarki, pralki czy czajniki elektryczne, uszkadzają się szybciej ze względu na twardą wodę. Inwestycja w zmiękczanie wody oznacza więc prewencyjną troskę o posiadane urządzenia i przedłużenie ich życia, co z kolei umożliwia rzadsze kupowanie nowych sprzętów. Warto też pamiętać, że gruba warstwa kamienia utrudnia działanie sprzętów i zmusza je do intensywniejszego poboru energii, by osiągnąć pożądany efekt (np. by zagotować wrzątek). Brak kamienia to więc również oszczędność prądu.

Ciesz się czystym i miękkim praniem

Wartość zmiękczacza z pewnością docenią osoby, które przywiązują dużą wagę do jakości noszonych tkanin. Twarda woda używana do płukania ubrań może powodować ich sztywnienie, szorstkość, specyficzne trzeszczenie oraz przyspieszone niszczenie. Zmiękczacze nie tylko sprawiają, że można używać do prania mniej detergentów, ale też ubrania będą miłe w dotyku i dłużej zachowają swój kształt.

Czy zmiękczacze wody są ekologiczne?

By zmiękczacze skutecznie dbały o jakość wody, należy je od czasu do czasu poddać regeneracji. Regeneracja zmiękczacza to czyszczenie żywicy jonowymiennej, znajdującej się wewnątrz urządzenia. Większość sprzętów przeprowadza proces automatycznie po pobraniu określonej ilości wody. Jedyne, co musimy zrobić, to uzupełnić instalację o specjalną sól. Proces regeneracji polega na wypłukaniu zatrzymanych jonów wapnia i magnezu ponownego naładowania żywicy jonami sodu. Całość trwa około 2 godzin. Po tym czasie solanka wędruje do kanalizacji. Właśnie w tym miejscu pojawiają się wątpliwości co do tego, czy zmiękczacz wody jest rozwiązaniem ekologicznym. Problemem jest również zużywanie większej ilości wody (ze względu na proces regeneracji) w porównaniu do instalacji, w których zmiękczacz nie wstępuje.

Niestety, nie da się ukryć, że podobne urządzenia pod względem ekologicznym nie prezentują się najlepiej. Zmiękczacze wody przyczyniają się do gromadzenia soli w środowiskach wodnych. Może to mieć negatywny wpływ na rzeki, strumienie i warstwy wodonośne, szczególnie w obszarach, które już cierpią z powodu wysokiego stężenia soli z powodu stosowania soli drogowej, spływów z rolnictwa i innych źródeł. Ponadto z powodu regeneracji dodatkowo zużywa się nawet 100 litrów wody dziennie.

Warto jednak pamiętać, że zmiękczacze wody mają przecież inne zalety w kontekście środowiska, które wymieniliśmy wcześniej. Jak więc w końcu postępować – instalować podobne urządzenia czy nie?

Czy należy instalować zmiękczacze wody?

Twarda woda ma swoje wady, ale w większości przypadków nie stanowi żadnego zagrożenia dla zdrowia (z nielicznymi wyjątkami – istnieją ludzie, którzy w przypadku zbyt twardej wody zmagają się z wysypką, swędzeniem itd.). Czy więc naprawdę potrzebujemy zmiękczaczy? Z drugiej jednak strony – czy korzyści płynące z miękkiej wody nie niwelują wad tego rozwiązania? W jakich przypadkach zmiękczacz wody wydaje się uzasadnioną inwestycją? Oto dwie główne sytuacje:

• Kiedy zbadałeś wodę i wiesz, że jest bardzo twarda (często na zmiękczacze wody decydują się ludzie, którzy tak naprawdę wcale ich nie potrzebują).
• Kiedy z powodu twardej wody zmagasz się z problemami zdrowotnymi.

Istnieje jeszcze inne rozwiązanie. Jeżeli chcesz cieszyć się zaletami miękkiej wody, a jednocześnie zrównoważyć swój wpływ na środowisko, zainstaluj podobne rozwiązanie tylko w przypadku ciepłej wody lub skonstruuj instalację tak, by omijała niektóre baterie (np. zewnętrzne). Ważne jest również, by wybierając zmiękczacze wody, decydować się na najnowocześniejsze rozwiązania, które są bardziej ekologiczne i cechują się lepszym wskaźnikiem wydajności.

Kiedy myślimy o ubraniach wykonanych z naturalnych tkanin, jako pierwsze przychodzą nam zwykle na myśl bawełna czy len. Często nie zdajemy sobie sprawy, że już od wieków odzież jest wytwarzana również z włókna konopnego. Obecne możliwości jego pozyskiwania i obróbki pozwalają tworzyć przyjemne w dotyku i wygodne ubrania, dzięki którym nasze zakupy odzieżowe mogą stać się bardziej ekologiczne. Warto dowiedzieć się więcej o tej odzieżowej alternatywie.

Z czego robi się ubrania konopne, czyli kilka słów o konopiach siewnych

Historia uprawy i wykorzystania konopi sięga wieków przed naszą erą i przez ten czas znaleziono wiele możliwych zastosowań tej rośliny i jej włókien. Powstawały z nich: odzież, papier, liny czy elementy budowlane. Na ówczesną popularność konopi siewnych niewątpliwie miała wpływ łatwość ich hodowli – nie wymagają urodzajnej gleby oraz dodatkowego nawożenia i są odporne na niekorzystne warunki atmosferyczne. Dodatkowo szybki wzrost roślin pozwalał na sprawne pozyskiwanie surowca. Dlaczego zatem obecnie tak mało słyszy się o tym rodzaju ekologicznej odzieży? Złą sławę konopie zawdzięczają jednej z odmian kojarzonej ze środkiem psychoaktywnym, w efekcie zaprzestano również hodowli konopi siewnych, które nie mają nic wspólnego z niedozwoloną substancją. Po latach rynek modowy na nowo dostrzega potencjał tego materiału; za tę zmianę odpowiadają przede wszystkim względy ekologiczne, ale ekologiczne tkaniny konopne mają również inne zalety, które warto poznać.

Ubrania z konopi – zalety

Odzież wykonana z syntetycznych materiałów dla coraz większej grupy osób staje się synonimem niskiej jakości i masowej produkcji szkodliwej dla środowiska – nasza świadomość stałe rośnie. Marki wpisujące się swoimi działaniami w nurt slow fashion zyskują wiernych klientów, dla których mniej ważne jest dopasowanie się do zmiennych trendów, a zamiast tego stawiają na ponadczasowe fasony wykonane z ekologicznych i przyjaznych dla skóry materiałów. Jedną z takich propozycji są ubrania szyte z konopi.

Włókna konopne a bezpieczeństwo środowiska

Uprawa konopi siewnych nie stawia przed rolnikami wielkich wymagań – jest możliwa nawet na mniej żyznych glebach, rośliny nie wymagają nawożenia i mogą być sadzone powtórnie w tym samym miejscu. Rezygnacja z pestycydów sprawia, że do wód gruntowych nie przedostają się szkodliwe substancje. Konopie potrzebują również o wiele mniejszej ilości wody podczas uprawy, niż na przykład bawełna, której plantacje wymagają intensywnej irygacji. Ze względów ekologicznych istotne jest również, że włókna konopne ulegają biodegradacji.

Idealne rozwiązanie dla alergików

Dolegliwości związane z alergiami skórnymi stają się codziennością coraz większej części społeczeństwa i bywają bardzo uciążliwe. Garderoba konopna może okazać się dobrym rozwiązaniem w przypadku osób o wyjątkowo wrażliwej skórze, które chcą postawić na naturalne materiały i nieuczulające włókna. Miękka i delikatna tkanina zapewnia najwyższy komfort noszenia i nie powoduje podrażnień. Może być stosowania również do produkcji ubranek dla dzieci – to nie najbardziej popularna, ale już ceniona gałąź rynku.

Nieprzeciętna wytrzymałość

Włókno konopne cechuje się super wytrzymałością, więc wykonane z niego ubrania z pewnością posłużą nam przez kilka sezonów. Mimo iż materiał jest wyjątkowo odporny na przetarcia, pozostaje miękki w dotyku, a przez to przyjemny w noszeniu. Nie zmienia również właściwości pomimo wielu prań. Konopie swoją wytrzymałość oddają włóknom, stąd ich rosnąca popularność.

Doskonałe rozwiązanie na upalne dni

Naturalne materiały w przeciwieństwie do tych wykonanej z włókien syntetycznych, są przewiewne i pozwalają skórze swobodnie oddychać. Jest to ważne zwłaszcza podczas upałów, gdy dokucza nam uczucie wilgoci, a jednocześnie chcemy ochronić się przed promieniowaniem UV. Ubrania z konopi będą idealnym wyborem podczas wakacji, ale także lata spędzonego w mieście.

Ubrania konopne – wady

Zwolenników rozwiązań praktycznych i przyjaznych środowisku z pewnością przekonują przywołane wyżej zalety odzieży konopnej. Można się jednak zastanawiać, czy jest to dobra propozycja dla każdego klienta? Osoby ceniące sobie oryginalny kolor lub zwracające uwagę na cenę mogą dopatrzyć się nielicznych wad tkaniny powstającej z konopi.

Wysoka cena

Cena to często istotne kryterium podczas dokonywania zakupów. Osoby przyzwyczajone do tanich i łatwo dostępnych ubrań z bawełny mogą być zaskoczone, że na ubrania z konopi będą musiały przeznaczyć więcej gotówki. Warto jednak pamiętać, że płacimy za materiał wysokiej klasy, powstający w sposób bardziej ekologiczny, a cena jest w tym przypadku jest odzwierciedleniem jakości i warto zdecydować się na taki wydatek.

Wąska paleta kolorystyczna

Konopie dają ograniczone możliwości jeśli chodzi o kolorystykę powstających z nich ubrań. Włókna mogą zostać co prawda zabarwione, ale uzyskane w ten sposób kolory będą blednąć podczas częstego prania. Jeśli jednak odcienie beżu, brązu czy zieleni wpisują się w nasz styl, warto postawić na produkty z konopi i polubić ich kolor.

Czy konopie mogą zastąpić bawełnę?

Zwolennicy naturalnych materiałów ubrania z konopi traktują zwykle jako alternatywę dla bawełny. Jeśli jednak chcą wziąć pod uwagę względy ekologiczne, okaże się, że obu typów włókien nie można traktować na równi. Uprawa bawełny odbywa się często w monokulturze, z wykorzystaniem pestycydów i dużej ilości wody, co ma niekorzystny wpływ na ekosystemy, prowadząc do ich wyniszczania. Konopie nie wymagają podobnych zabiegów, ich uprawa może spełniać wszelkie ekologiczne standardy i nie oddziaływać negatywnie na środowisko. Tradycja wytwarzania tego rodzaju ubrań sięga starożytności i po latach zapomnienia, konopie stają się ponownie cenionym surowcem. Klienci wciąż szukają na rynku odzieżowym nowości, które spełnią ich oczekiwania – konopie to jedna z ciekawszych propozycji dla osób, które chcą połączyć codzienny komfort wynikający z noszenia wygodnych ubrań z względami ekologicznymi. Jeśli etyczna produkcja odzieży będzie wciąż zyskiwać na znaczeniu w oczach konsumentów, produkcja włókien konopnych może z czasem zastąpić powszechnie stosowaną bawełnę.

Etykieta umieszczana na produktach jest bardzo istotna dla świadomych konsumentów, którzy zwracają uwagę nie tylko na producenta i skład, ale także na kwestie ekologiczne. Czytając informacje znajdujące się na opakowaniu, warto zwrócić uwagę na znaki informujące o tym, że mamy do czynienia z produktem, żywnością lub opakowaniem, które powstały z troską o środowisko naturalne. Znaków ekologicznych jest wiele i niejednokrotnie określają bardzo specyficzne warunki powstania danego artykułu. Znajomość przynajmniej części z nich pozwoli Ci dokonywać bardziej świadomych wyborów konsumenckich.

Czym są znaki ekologiczne?

Znaki ekologiczne, określane również jako symbole lub etykiety ekologiczne, to specjalne oznaczenia informujące klienta, że powstanie danego produktu nie miało negatywnego wpływu na środowisko naturalne. Ponieważ coraz większa liczba konsumentów ma świadomość, jak masowa produkcja oddziałuje na naszą planetę, chcą wybierać firmy działające w zgodzie z wyznawanymi przez nich wartościami. Wzrost świadomości ekologicznej stał się dla wielu producentów impulsem do zdobywania certyfikatów świadczących o etyczności ich działań. Ekoznaki są przyznawane przez szereg upoważnionych do tego instytucji publicznych, stowarzyszenia handlowe, przemysłowe czy organizacje konsumenckie (np. Polskie Centrum Badań i Certyfikacji).

Rodzaje symboli ekologicznych

Duża liczba znaków ekologicznych wynika z różnych aspektów, na które zwracają uwagę konsumentów oraz liczby organizacji zajmujących się ich przyznawaniem. Dlatego dla większej przejrzystości wykorzystuje się podział symboli na trzy podstawowe kategorie:

• żywność ekologiczna – w tej grupie może znajdować się ekożywność o określonym pochodzeniu (z danego regionu lub kraju), wytwarzana z dbałością o redukcję CO₂, z poszanowaniem innych organizmów żywych, a gospodarstwa rolne odpowiedzialne za wytwarzanie produktów dbają o zachowanie bioróżnorodności;
• produkty ekologiczne – określane również jako ekoprodukty, mogą wyróżniać się na przykład brakiem freonów niszczących warstwę ozonową, pochodzeniem z upraw biologiczno-dynamicznych czy energooszczędnością;
• opakowania ekologiczne – ekoopakowania znacząco przyczyniają się do zmniejszenia produkcji odpadów, ponieważ najczęściej są przeznaczone do wielokrotnego użytku, wykonane z surowców ulegających biodegradacji lub podlegających recyklingowi.

Znaki ekologiczne dla żywności

To, co znajduje się na naszych talerzach, ma bezpośrednie przełożenie zarówno na zdrowie, jak i stopień eksploatacji środowiska. Bardziej świadome wybory żywieniowe oznaczają najczęściej sięganie po produkty wytwarzane z lokalnych surowców i produkowane bez szkody dla planety.

Dolpfin Safe

Amerykański znak odnoszący się do bezpiecznego dla delfinów sposobu połowu tuńczyka. Certyfikat jest nadawany rybakom zachowującym podczas połowów standardy Earth Island Institute, między innymi poprzez nieużywanie sieci dryfujących.

Ekoland

Posługiwanie się tym symbolem jest możliwe po otrzymaniu certyfikatu od Polskiego Stowarzyszenia Producentów Żywności Metodami Ekologicznymi. Dla klientów stanowi on potwierdzenie, że mamy do czynienia z żywnością pochodzącą z gospodarstw przyjaznych środowisku.

Zielone Płuca Polski

Eko znak przyznawany przez Fundację Zielone Płuca Polski jest dla klientów sygnałem, że proces produkcyjny żywności odbywał się bez negatywnego wpływu na środowisko naturalne. O posługiwanie się znakiem mogą ubiegać się podmioty prowadzące swoją działalność na terenie Zielonych Płuc Polski, czyli północno-wschodniej części kraju.

Znaki ekologiczne dla opakowań

Produkcja odpadów, zwłaszcza plastikowych, to ogromny problem i obciążenie dla planety. Dlatego tak ważne są świadome wybory klientów, którzy kupując potrzebne produkty, zdecydują się w pierwszej kolejności na te posiadające opakowania nadające się do recyklingu lub ponownego wykorzystania. To także mogą podpowiedzieć niektóre ekologiczne znaki.

Zielony punkt

To jeden z najczęściej stosowanych na świecie znaków ekologicznych – zarejestrowany został w ponad 170 państwach; w Polsce jego licencjodawcą jest organizacja Rekpol. Można go znaleźć na opakowaniach, których producenci wsparli finansowo budowę i działanie systemu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych.

Nadaje się do recyklingu

Symbol można znaleźć na opakowaniach powstających z tworzyw sztucznych lub aluminium. Jego obecność jest sygnałem, że opakowanie jest przeznaczone do ponownego przetworzenia. Wybierając oznaczone w ten sposób produkty, przyczyniamy się do oszczędzania surowców.

Do ponownego wykorzystania

Symbol dwóch strzałek skierowanych w przeciwnych kierunkach stosuje się w przypadku opakowań, które mogą zostać ponownie użyte. Zmniejsza się w ten sposób ilość generowanych odpadów, a opakowanie nie traci nic ze swoich właściwości.

Opakowanie biodegradowalne

Certyfikat nadawany jest przez Niemiecki Instytut Standaryzacji i ma na celu poinformowanie klienta, że dane opakowanie ulega biodegradacji, a podczas kompostowania nie uwalnia szkodliwych substancji.

Znaki ekologiczne dla ekoproduktów

Produkty ekologiczne to najszersza kategoria, obejmująca szereg przedmiotów używanych na co dzień w gospodarstwach domowych. Często nie zastanawiamy się nad sposobem ich wytwarzania, energooszczędnością, czy możliwością recyklingu. Zwracając uwagę na symbole ekologiczne możemy jednak świadomie wybrać ekoprodukt przyjazny dla środowiska.

Znak ekologiczny EKO

Jest polskim oficjalnym znakiem ekologicznym przyznawanym od 1998 roku przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji. Informuje kupujących, że produkt od momentu powstania do końca swojej użyteczności jest bezpieczny dla środowiska naturalnego.

Znak ekologiczny eko FSC

Certyfikat zarezerwowany jest dla drewna, które zostało pozyskane w sposób ekologiczny – z poszanowaniem praw lokalnej ludności i z zachowaniem kluczowych siedlisk zwierząt. Można znaleźć go na produktach przemysłu meblarskiego czy papierniczego.

ECOLABEL

Charakterystyczny znak ekologiczny, nazywany również „Stokrotką”, można znaleźć na takich przedmiotach jak żarówki, pralki, komputery, oraz na środkach czyszczących, farbach i lakierach. Oznacza, że dany produkt powstał zgodnie z najbardziej restrykcyjnymi wymaganiami przyjętymi przez państwa Unii Europejskiej.

Etykiety ekologiczne – żyj w zgodzie z naturą

Dbanie o ekologiczny wymiar codziennych zakupów to nie tylko nowy trend, ale konieczność, aby kolejne pokolenia mogły korzystać z zasobów naszej planety. Katalog symboli nie kończy się na przywołanych wyżej przykładach, ponieważ często są dedykowane konkretnym branżom czy regionom. Czytanie etykiet i zwracanie uwagi na oznaczenia ekologiczne to prosty sposób, by bez większego wysiłku dać swój wyraz wsparcia dla ochrony środowiska.

Interesujesz się ekologią i chciałbyś/chciałabyś dowiedzieć się czegoś nowego na jej temat? W dzisiejszym artykule przyjrzymy się bliżej ochronie środowiska i poznamy niesamowite ciekawostki ekologiczne. Czy wiesz, kiedy ludzkość zaczęła oficjalnie dbać o przyrodę? Masz świadomość, czym jest greenwashing? Zdajesz sobie sprawę, że oznaczenia dotyczące ekologicznego pozyskiwania bawełny na Twoją bluzkę wcale nie oznaczają, iż jest ona ekologiczna? Jeżeli masz ochotę dowiedzieć się więcej na te i inne tematy, koniecznie czytaj dalej.

Idea ochrony środowiska jest bardzo młoda i narodziła się dopiero w XIX wieku

Mogłoby się wydawać, że w ten czy inny sposób ludzie już od dawna zastanawiali się nad kondycją przyrody i koniecznością jej ochrony. Okazuje się jednak, że troska o naturę zajaśniała w naszych umysłach na szeroką skalę dopiero na początku drugiej połowy XIX wieku. W Europie ochrona środowiska była następstwem bardzo dynamicznej industrializacji. Miasta rozrastały się niezwykle szybko. Tempo to doprowadziło do wyraźnego pogorszenia się stanu powietrza oraz wód. W wielu miejscach ludzie zaczynali chorować, odnotowywano również licznie umierające zwierzęta lub ich migrację.

Podobnie było w Stanach Zjednoczonych. Na zachodzie kraju postaci takie, John Muir, czy Henry David Thoreau, badały pogorszenie się stanu środowiska naturalnego. Thoreau posunął się nawet do tego, że by zbadać dogłębnie relację człowiek-natura, zaczął wieść pustelnicze życie na łonie natury. Swoje doświadczenia opisał później w książce „Walden, czyli życie w lesie”.

Działaczy na rzecz ochrony środowiska dzieli się na trzy grupy: ciemno-, jasno- i jaskrawozielonych

Alex Steffen, amerykański futurysta, który słynie z wypowiedzi na temat zrównoważonego rozwoju i przyszłości naszej planety, zaproponował podział ekologów na trzy grupy: ciemnozielonych (dark greens), jasnozielonych (light greens) i jaskrawozielonych (bright greens). Podział ten zakłada, że:

• ciemnozieloni to najbardziej zradykalizowana grupa. Wierzą, że problemy środowiskowe są nieodłączną częścią uprzemysłowionej, kapitalistycznej cywilizacji i dążą do radykalnej zmiany politycznej. Ich zdaniem pogoń za rozwojem gospodarczym doprowadziła do tego, że dominujące obecnie i w przeszłości sposoby organizacji społeczeństwa nieuchronnie prowadzą do konsumpcjonizmu, marnotrawstwa, wyobcowania z natury i wyczerpywania zasobów. Ich zdaniem należałoby, między innymi, ograniczyć przyrost naturalny i w dłuższej perspektywie ograniczyć liczbę ludzi na Ziemi oraz zrezygnować z wielu udoskonaleń technologicznych, by zniwelować wpływ ludzkości na biosferę.
• Jasnozieloni postrzegają ochronę środowiska przede wszystkim jako osobistą odpowiedzialność. Znajdują się na transformacyjnym końcu spektrum aktywistów, bo nie podkreślają ekologizmu jako odrębnej ideologii politycznej, ani nawet nie dążą do fundamentalnej reformy politycznej. Zamiast tego często skupiają się na ekologizmie jako wyborze stylu życia. W swoich szeregach zrzeszają ludzi o różnorodnych poglądach politycznych.
• Jaskrawozieloni wierzą z kolei w potrzebę radykalnych zmian ekonomicznych i politycznych, niemniej uznają także rozwój nowych technologi i innowacji za klucz do zmniejszenia impaktu ludzkości na naturę. Ich zdaniem społeczeństwo nie może ani zatrzymać, ani przeciwstawić się kierunkowi rozwoju świata, ale może na niego wpłynąć. Koncentrują się więc przede wszystkim na konstruktywnych rozwiązaniach.

Z powodu wzrostu zainteresowania ochroną środowiska wiele firm stosuje greewashing

Im bardziej coś jest popularne, tym więcej osób próbuje coś na tym ugrać. Wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej coraz popularniejszą praktyką staje się tzw. greenwashing. Termin ten swoje korzenie ma w innym anglojęzycznym wyrazie – whitewashingu, czyli wybielaniu. Greenwashing po raz pierwszy zastosowano w 1986. Jay Westervelt użył tego słowa, opisując hotele, które pod przykrywką troski o środowisko zachęcały gości do rzadszego wymieniania ręczników. W języku polskim stosuje się również termin ekościema.

O greenwashingu mówi się wtedy, gdy wskazywanie rzekomo ekologicznych zalet produktu lub czynności nie jest podyktowane troską firmy o środowisko i nie idzie w parze z innymi ekologicznym jej działaniami. Najłatwiej zrozumieć ten problem na przykładach:

• umieszczenie informacji o ekologiczności produktu i określanie go przyjaznym dla środowiska, gdy tylko jeden lub kilka z jego elementów spełnia kryteria podobnego sądu, a reszta pozostaje szkodliwa;
• informowanie klientów o niewykorzystywaniu w produkcji jakiegoś toksycznego środka, który i tak prawnie jest już zabroniony (np. od lat podaje się jako zaletę brak freonu, podczas gdy jego stosowanie jest zakazane od lat 90.);
• obcinanie kosztów pod płaszczykiem ochrony środowiska (np. wspomniane rzadsze pranie ręczników);
• wymyślanie symboli ekologicznych certyfikatów, które nie istnieją;
• informowanie o ekologiczności produktu bez podawania żadnych konkretnych informacji na ten temat.

Ekobawełna nie jest obietnicą stroju przyjaznego dla środowiska

Zainteresowanie ekologicznym życiem sprawiło, że produkty korzystające z zielonych rozwiązań można dostać w coraz większej liczbie sklepów. Ludzie przyzwyczaili się nawet, że jeżeli chcą chronić matkę naturę, za pewne rzeczy muszą zapłacić więcej. Doskonałym przykładem jest tutaj ekologiczna bawełna, z której ubrania potrafią kosztować nawet kilkadziesiąt razy więcej. Wiele osób nie wie jednak, że droga ekobawełna wcale nie musi oznaczać stroju przyjaznego środowisku. Certyfikaty potwierdzające pochodzenie bawełny z ekologicznych źródeł oznaczają jedynie, że do uprawy samej rośliny nie zastosowano żadnego rodzaju pestycydów. Nie precyzują za to, co z taką bawełną działo się dalej. Wciąż więc może być poddawana barwieniu przez toksyczne dla środowiska barwniki. Ubrania z niej mogą również szyć źle opłacani pracownicy.

Upcykling i zero waste to ideologie, które przyświecały już dawnym pokoleniom

Pomysły, by wykorzystywać przedmioty i surowce tak długo, jak to tylko możliwe to nie idee XXI wieku. Już nasze babcie szyły z resztek tkanin kapy na łóżko, czy znały przepisy na wykorzystanie ziemniaczanych obierków. Tak naprawdę pojęcia takie, jak upcykling (ponowne wykorzystanie przedmiotów lub surowców w celu uzyskania nowych rzeczy o wyższej wartości) czy zero waste (idea wykorzystywania surowców/pożywienia do końca; tak, by nie pozostawały z nich żadne odpadki lub rzeczy wyłącznie możliwe do ponownego użycia, np. słoiki) to tylko współczesne nazwy dla zjawisk obecnych w kulturze już od setek, jeżeli nie tysięcy lat.

Ciekawostki ekologiczne to interesujący sposób na poznanie współczesnych zjawisk ochrony środowiska

We współczesnym świecie pojawia się tak wiele zjawisk, że niełatwo jest za wszystkimi nadążyć. Trudno byłoby też stworzyć przekrojowy artykuł na ten temat. Pozostaje nam więc skubać wiadomości z różnych źródeł i podążać za ich tropem, licząc, że nasze rozeznanie w sprawie okaże się wystarczające. Mamy nadzieje, że nasze ciekawostki ekologiczne zachęcą Was do zgłębienia niektórych aspektów współczesnej ochrony środowiska. Kluczem do jakiejkolwiek zmiany jest przecież zawsze świadomość.

Ochrona środowiska i ekologia to tematy, o których obecnie coraz więcej się słyszy. Opakowania zero waste, butelki wielokrotnego użytku oraz recykling nigdy nie były bardziej popularne niż teraz. Wraz z upływem czasu, świadomość dotycząca ekologii wzrasta i firmy prześcigają się w pomysłach na nowe, przyjazne środowisku rozwiązania. Jednym z nich jest właśnie furoshiki, czyli wyjątkowa chusta wywodząca się z Japonii i do dziś często u Japończyków spotykana.

Kilka słów o historii furoshiki

Nazwa chusty pochodzi od materiału używanego w VIII wieku w Japonii w łaźniach publicznych (sentō) do zawijania mokrych ubrań oraz ręczników (furo – łaźnia, shiki – rozłożenie). Wcześniej furoshiki znane było jako hirazutsumi – płaska narzuta. Od momentu wprowadzenia plastiku i toreb z tworzyw sztucznych, Japończycy zrezygnowali z furoshiki, jednak wzrastająca świadomość ekologiczna sprawiła, że szybko wróciła ona do łask i do dziś służy jako dekoracja oraz opakowanie zabezpieczające.

Po czym poznać chusty furoshiki?

Nie da się jednoznacznie podać definicji chusty furoshiki. Na ogół wykonana jest z różnego rodzaju tkanin – bawełny, jedwabiu, wiskozy, a nawet nylonu. Może być zabarwiona techniką shibori albo posiadać tradycyjny wzór. Zazwyczaj jest kwadratem o bokach 45 cm albo prostokątem o wymiarach 68 cm na 72 cm. Mimo wszystko jej rozmiar nie jest jasno określony – ważne, aby była praktyczna i nadawała się do przenoszenia lub przechowywania zarówno małych, jak i dużych przedmiotów.

Shibori – wyjątkowa technika barwienia tkanin

Technika shibori znana jest na całym świecie od setek lat. Stosowano ją w Indiach i na Bliskim Wschodzie, gdzie funkcjonuje pod nazwami plangi (Malezja), bandhani (Indie) i tritik (Indonezja). Shibori pojawiło się w Japonii w VIII wieku i jest ważnym elementem kulturowym oraz artystycznym tego kraju. Rodzaj wybieranej tkaniny do farbowania ściśle wiązał się ze statusem społecznym. Jedwab był używany przez najwyższą warstwę społeczną – arystokrację, a lnem czy bawełną posługiwały się osoby z niższych warstw społecznych.

Słowo Shibori oznacza „wyciśnij, naciśnij”, co od razu pomaga w zrozumieniu tej techniki. Barwienie tkaniny odbywa się poprzez jej gniecenie, skręcanie, składanie, przy czym odnosi się również do origami – sztuki składania papieru. Aby urozmaicić cały proces, można dodatkowo użyć małych przedmiotów, które oddzielają części tkaniny przed barwnikiem i sprawiają, że powstają na niej niepowtarzalne – raz geometryczne, a raz nieforemne – wzory.

Shibori to kreatywna i zaskakująca technika, ponieważ nigdy nie mamy pewności, jaki wzór uzyskamy na tkaninie po jej zafarbowaniu. To, co stworzyliśmy, jest unikatowe i niepowtarzalne.

Chusta furoshiki – przykłady zastosowań

W Internecie można napotkać na wiele pomysłów dotyczących zastosowań furoshiki. Można w nią zapakować prezent, lunch do pracy lub zabezpieczyć cenne rzeczy przy przeprowadzce. Może także posłużyć za ozdobną poszewkę. Istnieje wiele możliwości na wykorzystanie japońskiej chusty. Oto kilka z nich:

Pakowanie zakupów

Aby zapakować zakupy według sztuki japońskiej, należy położyć je na środku rozłożonej chusty, po czym związać ze sobą zebrane do środka wszystkie jej rogi. Dzięki temu stworzymy oryginalną sakiewkę, która bez problemu pomoże w przetransportowaniu różnych przedmiotów.

Pakowanie prezentów

Japońska chusta będzie z pewnością efektownym rozwiązaniem do owijania prezentów, zamiast zwykłego papieru pakowego. Aby zapakować podarunek, wystarczy trochę zmysłu artystycznego oraz opcjonalnie wstążka, która będzie pełniła funkcję wisienki na torcie. Tak wręczany upominek, przypadnie do gustu nawet wybrednym osobom. Dodatkowym aspektem takiego pakowania jest to, że sama chusta może być częścią prezentu dla bliskiej osoby.

Przeprowadzka

Chusta furoshiki będzie szczególnie pomocna w przypadku przenoszenia cennych przedmiotów w czasie przeprowadzki. Bez problemu zabezpieczy przedmioty przed obijaniem. Podłożona pod ciężkie rzeczy, może również ułatwić przesuwanie ich po podłodze. Ponieważ jej wymiar nie jest sprecyzowany, furoshiki posłuży za materiał do owijania także przedmiotów o większych gabarytach, do których zaliczymy cenne figurki, obrazy, stół, a nawet szafę.

Przygotowanie pakietu piknikowego

Chusta rodem z Japonii nada się również do zawinięcia lunchu lub całego zestawu piknikowego. W takim przypadku może posłużyć jako obrus, na którym rozłożymy przekąski. Idealnie sprawdzi się również jako torba do przenoszenia potrzebnych rzeczy, czy koc, na którym można w ciepłe lato usiąść wraz z przyjaciółmi i spożyć przyniesione w nim jedzenie. Furoshiki to prawdziwie multifunkcjonalna tkanina.

Poduszki ozdobne

Chusta furoshiki ma to do siebie, że można ją długo i na różne sposoby eksploatować. Istnieją również metody zawijania furoshiki tak, aby stała się tkaniną ozdobną, która odgrywa rolę poszewki na poduszkę. Aby ją w ten sposób wykorzystać, nie trzeba jej zszywać. Wystarczy ją odpowiednio i wygodnie zawinąć, aby w pełni pokryła poduszkę, którą chcemy nią ozdobić. Do tego celu będziemy potrzebować odpowiedniej ilości materiału. Choć to rozwiązanie wydaje się nieoczywiste, to z pewnością jego wartość wizualna wywoła niemałe zdziwienie wśród znajomych.

Chusty furoshiki – gdzie je kupić? A może lepiej zrobić samodzielnie?

Dostępność chust furoshiki jest coraz większa. Te tradycyjnie barwione można zakupić w sklepach stricte im poświęconym. Jak już zostało wspomniane, współcześnie funkcję furoshiki może pełnić każda tkanina. Wszystko zależy od tego, czy chcemy tylko skorzystać z funkcjonalnego aspektu tej tradycji, czy bardziej się w nią zagłębić. W dobie wzrastającej świadomości ekologicznej dostępność wszelkiego rodzaju produktów wielokrotnego użytku jest znacznie szersza, dzięki czemu nawet furoshiki nie jest produktem trudnym do zdobycia.

Wydaje się, że ludzkość z roku na rok jest coraz bardziej świadoma zmian w środowisku, do których się przyczyniła. Jednostki na różnych szczeblach – od zupełnie prywatnych, przez kierowników korporacji, aż po przedstawicieli rządowych – zaczynają wprowadzać wokół siebie zmiany, które mają pomóc matce naturze na ponowne powstanie w pełni sił. Segregujemy śmieci, staramy się ograniczać emisję gazów cieplarnianych, jednorazowe produkty zastępujemy ich trwalszymi i bardziej przyjaznymi środowisku alternatywami (jak ma to miejsce np. w przypadku słomek). Na gruncie przekonania o konieczności ekologicznego zaangażowania wyrosła też idea upcyklingu. Czym jest i jak możesz wykorzystać go w codziennym życiu – właśnie o tym jest ten artykuł.

Upcykling – co to znaczy?

Podobno po raz pierwszy słowo „upcykling” (a właściwie – upcycling) użył w 1994 architekt wnętrz Reiner Pilz, jednak za autora podobnego terminu uważa się Riemanna Verlaga, który użył go w tekście „Upcykling” z roku 1999. Do jego rozpowszechnienia przyczynili się z kolei William MCDonough i Michael Braungart, którzy w 2002 roku napisali książkę „Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things”. Znając jednak znaczenie hasła „upcykling” trudno nie odnieść wrażenia, że stosowano go już setki, jeżeli nie tysiące lat temu. A z pewnością mistrzyniami w tych praktykach są nasze babcie.

Upcykling to rodzaj przetwarzania odpadów. Wykorzystuje się w nim pozostałości po produkcji innych przedmiotów lub przerabia stare przedmioty, które już utraciły swoją funkcjonalność na nowe. W ideę upcyklingu wpisana jest wysoka wartość otrzymanego na drodze przetwarzania przedmiotu – to, co zostanie stworzone, jest więcej warte niż materiał, z którego to wykonano. Ważnym elementem idei upcyklingu jest praca własnych rąk i działanie na niewielką skalę.

Recykling a upcykling – czym się różnią?

Z jednej strony tym, co różni recykling i upcykling jest ich skala. Recykling to zwykle działania na skalę przemysłową, podczas gdy upcykling ma zasięg lokalny. Różnicę widać też w efektach podobnych działań. Recykling odzyskuje surowce z istniejących przedmiotów, ale nie tworzy nic nowego. Jasne, surowce mogą być i są wykorzystywane ponownie, ale to nie nowy przedmiot znajduje się w centrum zainteresowania recyklingu. Drugie życie przedmiotów to z kolei podstawa dla idei upcyklingu. W zgodzie z nim powstają produkty zarówno codziennego użytku, dekoracyjne, jak i dzieła sztuki.

Recykling prowadzi do odzyskania tego, co zużyte, z kolei upcykling bazuje na przekonaniu, że można po prostu zużywać mniej. Osoby żyjące w zgodzie z podobną ideą nie kupują nieustannie nowych produktów, gdy tylko stare się zepsują. W pierwszej kolejności podejmują próbę ich naprawienia, a gdy to zawiedzie, przetwarzają je na inne, równie chciane przedmioty.

Upcykling to przeciwieństwo downcyklingu

Skoro upcykling oznacza wytwarzanie wysokiej wartości przedmiotów z „odpadów”, to przez analogię należałoby przyjąć, że downcykling oznacza wytwarzanie niskiej jakości przedmiotów z tychże „śmieci”. Cóż, w rzeczywistości wygląda to jednak nieco inaczej.

Faktycznie w downcyklingu mamy do czynienia z degradowaniem wykorzystywanych materiałów, ale wynika to raczej z niedoskonałości samego recyklingu. Podczas każdego wtórnego wykorzystania odpadów tracą one nieco na wartości. Papier po kilkukrotnym przetworzeniu będzie się już nadawał wyłącznie na karton, a kiepskiej jakości plastik zyska ponowne życie tylko raz. Odosobnionym przykładem bezstratnego wykorzystania i przetwarzania surowca są wybrane metale. Przerabianie większości surowców wiąże się z downcyklingiem.

Upcykling DIY, czyli daj nowe życie przedmiotom w ramach hobby!

Upcykling to nie tylko fantastyczny sposób na dbanie o środowisko, ale interesujące hobby, któremu można oddawać się zarówno solo, jak i w rodzinnym gronie. Dzieciaki z pewnością docenią niektóre pomysły na wtórne wykorzystanie materiałów oraz odpadów i będą miały przy tym mnóstwo frajdy. Poza tym to doskonała okazja do poprawy ich zdolności manualnych, a także doedukowania na temat wartości ochrony środowiska.

Biżuteria ze starych ubrań

Z jednych ubrań wyrastamy, inne ulegają znoszeniu, a jeszcze inne żegnają swoją funkcjonalność na skutek licznych uszkodzeń lub plam. Istnieje jednak wiele sposobów na wykorzystanie materiałów ze starych ubrań. Jednym z nich, idealnym dla początkującego mistrza upcyklingu, jest przemienienie np. starego t-shirta w modną biżuterię. Jak się do tego zabrać?

Proces upcyklingu koszulki w biżuterię należy zacząć od zamienienia jej we włóczkę. W tym celu odcinamy nożyczkami brzeg t-shirta (ten z podszyciem), a następnie nacinamy materiał w pasmo o grubości jednego centymetra. By powstała koszulkowa włóczka należy ciąć dalej wzdłuż obwodu t-shirta – od samego dołu aż do pach (tak jak wtedy, kiedy obiera się jabłko i chce się uzyskać jak najdłuższą skórkę). Finalnie powinno powstać coś na wzór cienkiego i bardzo długiego sznurka.

Kiedy już mamy sznurek, czas na istotę naszego przetworzenia – wykonanie biżuterii. Możliwości jest mnóstwo i tak naprawdę wszystko zależy od naszej kreatywności. Z t-shirtowej włóczki można zapleść warkocz albo związać ze sobą pęczek luźnych sznurków, by uzyskać chociażby bransoletkę (w takim przypadku miejsce łączenia oplatamy ściśle dodatkową partią sznurka, by nie było widać supła). Koszulkowy sznurek można też opleść wokół starego łańcuszka (także takiego zespolonego z torebkę – dzięki temu i ona zyska drugie życie), albo przywiązać kilka jego wstążek do dłuższego kawałka materiału, by uzyskać ozdobę w stylu boho.

Wielorazowe worki na owoce i warzywa ze starych firan

Walka z foliówkami trwa już od jakiegoś czasu. Trzeba jednak przyznać, że dostępne w sklepach zamienniki wielorazowego użytku potrafią swoje kosztować. Na szczęście wykonanie woreczków na owoce i warzywa to kolejny przykład prostej formy upcyklingu. Czego będziesz potrzebować?

• Starej firany,
• wstążki lub sznurka,
• igły z nitką.

Z firany wytnij prostokąt. Jego wielkość powinna zależeć od rozmiarów rzeczy, które zamierzasz w przyszłości wkładać do danego woreczka. Osobiście polecamy wykonanie kilku wariantów takich ekologicznych siatek na różne rodzaje produktów.

Podłóż i obszyj materiał. Następnie zrób jeszcze jedną zakładkę na przewleczenie sznurka na brzegach od tej strony, z której planujesz wkładać do woreczka owoce i warzywa. Potem złóż przygotowany prostokąt na pół i zszyj dwa jego boki. Przewlecz sznurek w przygotowanym miejscu. Gotowe!

Tablica ze starej ramy

Drugiego życia mogą również doczekać się przedmioty uszkodzone i niepozorne, jak rama po obrazie albo zniszczona tablica korkowa. Zrobisz z niej świetny dodatek do biura, kuchni albo dziecięcego pokoju. Jak?

Będziesz potrzebować:

• starej ramy,
• 6 wkrętów z oczkami,
• mocnego sznurka jutowego lub bawełnianego,
• kilku drobnych klamerek,
• dowolnych rysunków, obrazków, pamiątkowych kartek.

Zmierz dłuższe boki ramy od wewnątrz i podziel tę odległość na 3 równe części. W oznaczonych miejscach nawierć drobne otwory i wkręć w nie wkręty z oczkami. Rozepnij pomiędzy przeciwstawnymi wkrętami kawałki sznurków. Przy pomocy klamerek zawieś na nich wybrane skarby. Ciesz się z pięknego przykładu upcyklingu!

Szarpak dla psa ze starych tkanin

Ze starych tkanin możemy wykonać wiele ciekawych drobiazgów. Szarpak dla psa nie tylko pozwoli Ci zadbać o środowisko, ale też ułatwi oszczędzenie kilku złotych (zwierzęce zabawki wcale nie są takie tanie!) oraz sprawi radochę Twojemu pupilowi. Jak wykorzystać upcycling, by wykonać szarpak?

Przede wszystkim potrzebujesz 4 grubych pasów materiału. Ich grubość jednak powinna uwzględniać wielkość samego psa. 4-centymetrowe pasy sprawdzą się przy małych psiakach, ale masywne czworonogi będą wymagały pasów np. 15-centymetrowych. Jak długie powinny być paski? Nie ma reguły. Im dłuższe będą, tym dłuższy będzie szarpak.

Wykonanie szarpaka zacznij od związania czterech pasm w supeł na jednym z końców. Następnie zapleć całość. Możesz zapleść pasma jak warkocz, możesz też zabawić się w bardziej finezyjną przeplatankę. Ogranicza Cię tylko wyobraźnia. Na koniec ponownie zawiąż mocny supeł. Oto Twój (a właściwie Twojego pupila) oryginalny i jedyny w swoim rodzaju szarpak z recyklingu (upcyklingu).

Tablica z korków po winie

Do tego projektu najlepiej zaangażować grupę przyjaciół – dzięki temu szybciej zbierzesz odpowiednią liczbę korków po winie. Oczywiście możesz też podejść do projektu samodzielnie. Tablica z korków po winie ma do to siebie, że jej tworzenie, a w zasadzie rozrastanie, może odbywać się w czasie. Kiedy tylko zdobędziesz nowe materiały, wystarczy, że dokleisz je do reszty. Jak więc wprowadzić kroki w nowy etap życia? Wystarczy, że skleisz je ze sobą przy użyciu kleju na gorąco. Pamiętaj jedynie, by podczas takiego zabiegu ułożyć całość surowców na równej powierzchni. Dzięki temu przynajmniej jedna strona tablicy wyjdzie gładka. Co bardziej wystające i nieforemne korki możesz przyciąć nożem tapicerskim po ich sklejeniu.

Dlaczego warto stosować upcykling?

Upcykling niesie za sobą wyłącznie korzyści. W przeciwieństwie do recyklingu nie degraduje wykorzystywanych surowców, a wręcz sprawia, że nowopowstałe produkty zyskują na wartości. Potwierdzeniem tej tezy jest fakt, że z idei upcyklingu korzystają nie tylko hobbyści do tworzenia domowych ozdób czy funkcjonalnych gadżetów, ale też przedstawiciele sztuki, a także moda. Upcykling to często fantastyczna rozrywka i pasja, którą można współdzielić nie tylko z grupką obcych zapaleńców, ale też najbliższą rodziną – również dziećmi. Dzięki uzyskany w ten sposób przedmiotom oszczędzamy zasoby, pieniądze i… matkę naturę. Pamiętaj, nasze działania mają znaczenie. Przyczyń się do ochrony środowiska poprzez minimalizowanie swojego negatywnego nań wpływu.